 |
Sau khi nước ta rơi vào ách đô hộ của các thế lực phong kiến phương Bắc, trong thời gian hơn 1000 năm Bắc thuộc, nhân dân Quỳnh Lưu đã cùng với nhân dân các vùng lân cận tham gia các cuộc khởi nghĩa chống lại sự chiếm đóng của giặc ngoại xâm.
Trong cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan năm 722 chống ách áp bức của nhà Đường, nhân dân Quỳnh Lưu đã hưởng ứng xây dựng thành Vạn An và các công trình phòng ngự khác.
Đến thồi kỳ đầu của nền độc lập (thời nhà Đinh và Tiền Lê), Quỳnh Lưu đã trở thành địa bàn phong phú khá quan trọng đồng thời là nơi cung cấp quân lương cho một số cuộc kháng chiến. Từ địa bàn này có thể ứng phó kịp thời chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống và cũng là nơi xuất phát cho cuộc đấu tranh chống xâm lấn đất đai của các thế lực phong kiến phương Nam.
Đến thời Lý, vùng Hoan - Diễn 'phèn dậu của quốc gia' được củng cố thêm một bước. Nhân dân Quỳnh Lưu đã góp sức xây dựng hàng chục kho tàng cất giấu quân lương, xây đồn luỹ và là nơi luyện quân cho kháng chiến.
Thời nhà Trần thế kỷ XIII, các điền trang, thái ấp phát triển. Các điền trang là nơi tích trữ lương thực, kho vũ khí và nơi luyện quân chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống xâm lược Nguyên - Mông. Năm 1285, trong cuộc kháng chiến lần thứ hai, nhân dân Quỳnh Lưu đã lập chiến công chống quân Toa Đô kéo quân từ phía nam ra cảng Xước dọc theo các chân núi phía bắc huyện.
Trong thời kỳ thống trị của giặc Minh, nhân dân Quỳnh Lưu đã thực hiện lối đánh du kích, phục kích tiêu hao quân địch. Trong cuộc khởi nghĩa của Lê Lợi, nhân dân Quỳnh Lưu đã đứng lên phá phủ, ủng hộ nghĩa quân cả về người và của. Nhiều tuấn kiệt của Quỳnh Lưu qua cuộc kháng chiến đã trở thành tướng lĩnh tài ba của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn: Nguyễn Bá Lai (Quỳnh Giang); Hồ Hân, Nguyễn Tu, Hoàng Lữ (Quỳnh Đôi); Đậu Nhân Lý, Đậu Nhân Nghĩa (Quỳnh Thiện); Lê Khắc Nhân (Quỳnh Bảng),...
Hoà cùng các phong trào chống Pháp và chống Mỹ của cả tỉnh Nghệ An và của cả nước, nhân dân Quỳnh Lưu đã đứng lên với khí thế bất khuất trong hàng chục năm ròng. Máu đào của các thế hệ Quỳnh Lưu đã đổ xuống mong cho độc lập, tự do ra hoa kết trái.
Nhiều người con của Quỳnh Lưu đã trở thành những biểu tượng cho tinh thần bất khuất của nhân dân Quỳnh Lưu như Hồ Sĩ Tuấn, Văn Đức Khuê, Dương Doãn Hài, Hồ Bá Ôn, Hồ Bá Kiện, Hồ Tùng Mậu, Cù Sĩ Lương (Quỳnh Đôi), Hồ Tự Cung (Quỳnh Lương), Hồ Thái Tự, Hồ Sĩ Thuấn (Quỳnh Bảng), Phan Bá Niên,...
Đất Quỳnh Lưu có thể được gọi là 'địa linh nhân kiệt' vì con người Quỳnh Lưu được tắm mình trong truyền thống dựng nước và giữ nước oanh liệt của dân tộc từ bao đời, lại được rèn đúc của hoàn cảnh tự nhiên trong quá trình xây đắp quê hương, được ý thức về quyền sống và về vai trò của mình trước vận mệnh của thời cuộc. Bấy nhiêu thời gian xây dựng và bảo vệ quê hương, xã hội và con người Quỳnh Lưu đã hình thành nhiều đặc điểm: yêu quê hương, đất nước, kiên cường, bất khuất, đoàn kết cộng đồng, nhân ái, nhân nghĩa...Đó là những giá trị quý báu như lớp lớp phù sa bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là những vốn quý để Quỳnh Lưu bước vào những thời kỹ lịch sử mới.
